دستاوردهای تلخ فیلترینگ
انجمن پارسیان: در حالی که اقتصاد ایران با چالش های گوناگون دست وپنجه نرم می کند، برخی کارشناسان معتقدند استمرار محدودیت های شدید دسترسی به اینترنت بین المللی به یکی از نگران کننده ترین پدیده های روز تبدیل گشته است.
به گزارش انجمن پارسیان به نقل از خبر آنلاین، به نقل از تابناک، فارغ از خسارات مستقیم مالی، بحران اصلی در تغییر جهت گیری نخبگان فنی و متخصصان شبکه رخداده است. اشخاصی که باید موتور محرک پروژه های ملی توسعه، امنیت سایبری و نوآوری باشند، حالا با استفاده از هوش مصنوعی، تمام توان خویش را صرف طراحی ابزارهای پیچیده دور زدن محدودیت ها کرده اند.
این روند ایران را بسمت تبدیل شدن به بزرگ ترین «شهر زیرزمینی» و هاب دارک وب جهان سوق می دهد. ترافیک کاربران به جای شبکه های شفاف و قابل رصد، به طور عمده وارد تونل های رمزنگاری شده، غیرقابل نظارت و پرریسک می شود. این دقیقا نقطه مقابل اهداف اعلامی حکمرانی سایبری و امنیت ملی است.
ابعاد اقتصادی فاجعه: خسارت روزانه ده ها میلیون دلار طبق گزارش های مختلف همچون اظهارات مقامات اتاق تجاری ایران، محدودیت های اینترنت روزانه ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار خسارت مستقیم وارد می نماید و با احتساب خسارات غیرمستقیم (مانند اختلال در زنجیره تأمین، تبلیغات، فروش و فریلنسینگ) این رقم به ۷۰ تا ۸۰ میلیون دلار در روز می رسد.
طبق اظهارات وزیر ارتباطات حدود ۱۰ میلیون نفر شغل شان مستقیماً به اینترنت متکی است. شرکت های آنلاین خرید کالا ملزم به تعدیل نیروی حدود ۳ درصدی (۲۰۰ نفر) شده اند. خیلی از کسب وکارهای کوچک و متوسط فروش شان ۴۰ تا ۷۰ درصد افت کرده و برخی کاملا تعطیل شده اند.
در ماه های اخیر، مجموع خسارات به میلیاردها دلار رسیده و تهدیدی جدی برای اقتصاد دیجیتال ۲۷-۲۹ میلیارد دلاری به وجود آورده است. این ارقام در شرایطی اعلام می شود که اقتصاد کشور پیشتر نیز تحت فشار تحریمها و تورم بوده و فریلنسرها، کسب وکارهای آنلاین، گردشگری و حتی بخش های سنتی مانند پست لطمه دیده اند.
مهاجرت معکوس نخبگان: متخصصان در خدمت دور زدن به جای ساختن یکی از عمیق ترین لطمه ها، هدررفت سرمایه انسانی است. متخصصان IT و شبکه که می توانستند در پروژه های ملی مانند شبکه ملی اطلاعات، توسعه زیرساخت های بومی یا امنیت سایبری نقش آفرین باشند، حالا درگیر با فیلترینگ هستند.
آمار فرار مغزها در عرصه فناوری نگران کننده است: در سالیان اخیر، درصد بالایی از استعدادهای برتر (مانند مدال آوران المپیادهای علمی) کشور را ترک کرده اند. در داخل نیز، تمرکز بر ابزارهای ضدفیلتر (با کمک هوش مصنوعی برای ایجاد پروکسی های جدید، obfuscation و تونلینگ پیشرفته) به مفهوم فرصت سوزی برای توسعه حقیقی است.
این پدیده نه فقط نوآوری داخلی را فلج می کند، بلکه موجب می شود نیروی متخصص به جای حل مشکلات ملی، درگیر بقا و دسترسی شخصی شود. نتیجه: عقب ماندگی مزمن در عرصه های راهبردی.
بحران امنیت سایبری: ترافیک به «تونل های تاریک» بیشتر از ۸۰-۹۰ درصد کاربران ایرانی برای دسترسی به محتوای بین المللی از VPN یا ابزارهای مشابه استفاده می نمایند (گزارش های انجمن تجارت الکترونیک تهران، مرکز پژوهش های مجلس و نظرسنجی ها).
تقاضای VPN در دوره های تشدید محدودیت ها تا ۷۰۰ درصد افزایش پیدا کرده است.
این ترافیک به طور عمده رمزنگاری شده و از سرورهای خارجی عبور می کند که نظارت بر آن تقریبا نا ممکن است.
خیلی از VPN های مجانی یا ارزان، حاوی بدافزار هستند و دستگاه ها را به «بات زامبی» تبدیل می کنند، ابزاری برای حملات DDoS یا جاسوسی.
دارک وب (Dark Web) قسمتی از اینترنت است که با مرورگرهای معمولی مثل کروم یا سافاری قابل دسترسی نیست. برای ورود به آن نیاز به ابزارهای ویژه ای مانند مرورگر تور (Tor) است.
در دارک وب، هویت کاربران و مکان سرورها بشدت پنهان می شود و تمام ترافیک به شکل رمزنگاری شده و غیرقابل رصد عبور می کند. به همین دلیل، نظارت بر کارهای آنجا تقریبا نا ممکن است.
هرچند دارک وب گاهی برای کارهای قانونی (مانند روزنامه نگاری یا صیانت از حریم خصوصی) استفاده می شود، اما بخش عمده آن به بازارهای سیاه، فروش مواد مخدر، اسلحه، اطلاعات دزدیده شده، هک و جرایم سایبری اختصاص دارد.
نتیجه این موارد تضعیف شدید قابلیت رصد و نظارت سایبری، افزایش خطر نفوذ دشمنان خارجی و از دست رفتن کنترل بر جریان داده ها بوده است. اگر هدف دشمنان ایجاد یک «دارک وب ایرانی» بوده، این سیاست دقیقا همان را با هزینه مردم ایران پیاده سازی کرده است.
این وضعیت دقیقا تکرار اشتباهات گذشته و سیاستهای غلط، اما با مقیاس و دستاوردهای ویرانگرتر است: متلاشی شدن رویای حکمرانی سایبری مستقل و امن.
تناقض سیاستگذاری و بازی برد-برد دشمن از منظر راهبردی، این محدودیت ها چند تناقض خطرناک به وجود آورده اند:
اقتصادی: هزینه های سنگین روزانه در صورتیکه هدف احیانا امنیت است. امنیتی: کاهش نظارت به جای افزایش آن. اجتماعی: افزایش نارضایتی، مهاجرت نخبگان و شکاف دیجیتال. ژئوپلیتیک: عرضه بهانه و ابزار به رقبا برای فشار بیشتر و همزمان تضعیف تاب آوری داخلی. در عمل، این سیاست بیشتر از آنکه مانع «دشمن» شود، به آن کمک کرده: ترافیک به فضای خاکستری و غیرقابل رصد منتقل شده، اقتصاد ضعیف تر شده و اعتماد عمومی به سیاستهای دیجیتال لطمه دیده است.
استمرار این رویکردها بدون بازبینی، ایران را در موقعیتی قرار می دهد که نه فقط از انقلاب صنعتی چهارم عقب می ماند، بلکه به یک هاب ریسک سایبری جهانی تبدیل می شود. چاره در گذار از رویکرد صرفا سلبی به ترکیبی هوشمندانه شامل:
توسعه زیرساخت های بومی رقابتی و جذاب (نه اجباری). سیاستگذاری مبتنی بر داده و مشورت با بخش خصوصی. سرمایه گذاری حقیقی در آموزش و نگهداشت نخبگان. شفافیت بیشتر در هزینه-فایده محدودیت ها.
منبع: انجمن پارسیان
این پست را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این پست