میمون ها هندسه را می فهمند؟
به گزارش انجمن پارسیان، پژوهشی جدید نشان داده است بابون ها و ماکاک ها هنگام تشخیص و تطبیق شکل ها از برخی راهبردهای ذهنی مشابه انسان استفاده می نمایند.
تینا مزدکی_میمون ها برای درک روابط انتزاعی میان شکل ها از برخی راهبردهای ذهنی پایه ای مشابه انسان استفاده می نمایند. این نتیجه پژوهشی جدید است که می تواند تصور مربوط به وجود یک مرز تکاملی مشخص میان انسان و سایر جانوران در زمینه درک خصوصیت های هندسی را به چالش بکشد.
محققان می گویند انسان ها می توانند توصیف های هندسی بسیار انتزاعی تری نسبت به سایر جانوران ایجاد کنند، اما میان نوع شهود هندسی انسان و سایر نخستی ها شباهت هایی وجود دارد. بگفته جسیکا کانتلون، استاد علوم اعصاب رشد و روان شناسی در دانشگاه کارنگی ملون و یکی از نویسندگان این مطالعه، نوعی پیوستگی میان استدلال هندسی انسان و سایر جانوران دیده می شود.
بازی تطبیق شکل ها محققان در این مطالعه عملکرد هشت میمون بالغ را بررسی کردند؛ چهار ماکاک رزوس (Macaca mulatta) و چهار بابون زیتونی (Papio anubis).
بابون های زیتونی بوسیله سامانه ای لمسی به نام Primate Portal که در باغ وحش سنکا پارک در شهر روچستر نیویورک نصب شده بود، در آزمایش ها شرکت کردند. یکی از بابون ها به نام «کالاماتا» علاقه ویژه ای به این آزمایش ها نشان داد و ساعت ها پای صفحه لمسی می نشست و هزاران مرحله از آزمون را انجام می داد.
ماکاک ها هم در دانشگاه کارنگی ملون و با استفاده از آزمون های تطبیق شکل شرکت کردند. این میمون ها پیش از این هم در آزمایش های مشابه تجربه داشتند. محققان سپس نتایج میمون ها را با عملکرد ۵۸ کودک پیش دبستانی آمریکایی بین سه تا شش سال و ۷۹ فرد بزرگسال از قوم تسیمانه در بولیوی مقایسه کردند. افراد بزرگسال تسیمانه متعلق به جامعه ای از کشاورزان و شکارچی-گردآورندگان بومی بودند که آموزش رسمی محدودی دریافت کرده بودند. در قسمت دیگری از پروژه هم ۲۱ بزرگسال آمریکایی در آزمایش هایی با شکل های چرخان شرکت کردند.
در این آزمایش، شرکت کنندگان ابتدا یک شکل نمونه می دیدند؛ برای نمونه یک مربع. سپس باید آنرا لمس می کردند و در مرحله پس از میان دو شکل، گزینه ای را انتخاب می کردند که با شکل اولیه مطابقت داشت.
برای پیشگیری از این که شرکت کنندگان صرفا برمبنای اندازه شکل ها پاسخ دهند، محققان انتخابهای انتخابی را با مساحتی نصف شکل نمونه طراحی کردند. در قسمت دیگری از آزمایش هم شکل های انتخابی چرخانده می شدند تا شرکت کنندگان مجبور شوند ساختار اصلی شکل را مستقل از جهت قرارگیری آن تشخیص دهند.
پاسخ صحیح برای میمون ها با دریافت غذاهای دانه ای با طعم میوه همراه بود. کودکان هم برچسب هایی دریافت می کردند که می توانستند بعداً با آنها جایزه بگیرند و بزرگسالان بازخورد کلامی دریافت می کردند. پاسخ اشتباه هم با صدای اخطار و یک وقفه کوتاه در ادامه بازی همراه بود.
میمون ها می توانند شکل ها را تشخیص دهند، اما با تلاش بیشتر افراد بزرگسال، حتی با وجود آموزش رسمی محدود، در انجام این آزمون مشکل چندانی نداشتند؛ اما کودکان و میمون ها برای انتخاب پاسخ صحیح به زمان و تلاش بیشتری نیاز داشتند. بگفته جیلین لی، پژوهشگر اصلی مطالعه، تصور اولیه این است که تطبیق شکل ها برای انسان کاری بسیار ساده است، اما کودکان خردسال هم هنگام تشخیص تفاوت میان شکل ها با دشواری رو به رو شدند و از این نظر عملکردشان به میمون ها شباهت داشت.
سرانجام، هم کودکان و هم میمون ها توانستند شکل های مشابه را پیدا کنند، اما برای رسیدن به پاسخ صحیح زمان بیشتری صرف کردند. سپس محققان از مدلهای کامپیوتری استفاده کردند تا مشخص شود کدام خصوصیت های بصری بیشترین نقش را در تصمیم گیری شرکت کنندگان داشته اند.
یکی از مدلها خصوصیت های ساده ای مانند لبه ها و خطوط را بررسی می کرد. مدل دیگر اطلاعات پیچیده تری در رابطه با ساختار کلی شکل درنظر می گرفت. مدل سوم هم خصوصیت های هندسی مشخصی مانند برابری اضلاع، برابری زاویه ها، تقارن و موازی بودن خطوط را درنظر می گرفت.
با این وجود، منظور این نیست که میمون ها واقعا قواعدی مانند «مربع چهار ضلع برابر دارد» را در ذهن خود اجرا می کردند. بگفته محققان، بخش زیادی از اثر مشاهده شده را می توان با توانایی تشخیص یک شکل فارغ از جهت قرارگیری آن توضیح داد؛ قابلیتی که به آن ناوردایی چرخشی گفته می شود.
اگر درک هندسه انتزاعی کاملا به یک سیستم نمادین منحصربه فرد انسانی وابسته بود، بنظر می رسید تنها انسان ها از این شیوه پردازش استفاده نمایند. اما نتایج نشان داد هم انسان ها و هم میمون ها تلفیقی از اطلاعات بصری پیچیده و خصوصیت های شبیه به پردازش نمادین را به کار می گیرند.
انسان های بزرگسال در مجموع بهترین عملکرد را داشتند و بعد از آن کودکان پیش دبستانی و میمون ها قرار گرفتند، اما نتایج این گروه ها با یکدیگر همپوشانی داشت.
میمون ها زمانیکه شکل ها چرخانده می شدند، حدود سه برابر بیشتر از حالت عادی به مدل مبتنی بر خصوصیت های نمادین تکیه کردند.
برانون می گوید یکی از جالب ترین نتایج مطالعه این است که چیزی که در نگاه اول نوعی استدلال نمادین کاملا انسانی برای درک هندسه به نظر می آید، ممکنست در حقیقت از شیوه های منعطف و انتزاعی برای نمایش اطلاعات سرچشمه بگیرد؛ روش هایی که میان انسان و سایر نخستی ها مشترک هستند.
ریشه های باستانی توانایی هندسی این یافته ها به این معنا نیست که میمون ها ریاضیات رسمی را درک می کنند. برانون تاکید می کند استدلال ریاضی انسان بسیار فراتر از تشخیص الگوهای هندسی است و مواردی مانند زبان، اثبات های رسمی، استدلال بازگشتی و انتقال فرهنگی را هم شامل می شود.
با این وجود، این مطالعه نشان میدهد تعدادی از اجزای سازنده تفکر ریاضی ممکنست ریشه های تکاملی بسیار عمیق تری نسبت به آن چه قبل تر تصور می شد داشته باشند.
جورجو والورتگارا، استاد علوم اعصاب دانشگاه ترنتو در ایتالیا که در این مطالعه مشارکت نداشته، هم با این نتیجه موافق است. بگفته او، مطالعات پیشین اغلب بررسی نموده اند که حیوانات چطور هندسه محیط اطراف خویش را درک می کنند؛ برای نمونه چطور در فضاها مسیریابی می کنند. اما یافته جدید اهمیت دیگری دارد، چونکه نشان میدهد حیوانات می توانند خصوصیت های هندسی خودِ اشیاء را هم تشخیص دهند و در رابطه با آنها تصمیم گیری کنند.
مقایسه گونه های مختلف می تواند به دانشمندان کمک نماید تا منشا توانایی های هندسی را قبل از تشکیل زبان و نمادهای قراردادی بررسی نمایند. همینطور این مقایسه می تواند مشخص نماید که آیا چنین قابلیت هایی از سازوکارهایی به ارث رسیده اند که در یک نیای مشترک وجود داشته اند یا این که به صورت مستقل در گونه های مختلف تکامل یافته اند.
منبع: parsianforum.ir
این پست را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این پست